روش های افزایش عزت نفس در کودکان

پادکست صوتی این مطلب

روش های افزایش عزت نفس در کودکان
با افزایش اطلاعات و آگاهی، والدین بیشتری هستند که به عزت نفس فرزند خود اهمیت می‌دهند. امروزه والدین تلاش می‌کنند سطح عزت نفس کودک خود را بررسی و آن را افزایش دهند. اهمیت این کار آنچنان روی آینده فرزندان مهم است که می‌تواند ابعادی روانی، شناختی و اجتماعی متعددی را برای آن برشمرد. ارتباط اشتباه با فرزند می‌تواند عزت نفس او را کاهش داده و تاثیر مستقیمی روی موفقیت و حس خوشبختی داشته باشد. در ادامه به معرفی روش های افزایش عزت نفس در کودکان می‌پردازیم.

روش های افزایش عزت نفس در کودکان

رشد عزت نفس فرزندان از دوران کودکی ارتباط مستقیمی با ارتباط سالم با والدین، همسالان و سایر اطرافیان دارد. کودکان نیاز دارند تا حس دوست داشته شدن و محبت را از والدین و حس تعلق را نسبت به گروه همسالان دریافت کنند. نقش این کودکان اگر در این ارتباط فعال باشد یعنی به حد کافی حس مثبت را دریافت کرده‌اند. در مجموع می‌توان عواملی را برای افزایش عزت نفس در فرزندان برشمرد؛ از جمله:

  • کمک خواستن از فرزند؛
  • ابراز علاقه به فرزند؛
  • حمایت بی‌قید و شرط؛
  • تشویق او برای تلاش؛
  • کمک به حس استقلال؛
  • معرفی دستاوردها؛
  • پیگیری علایق فرزند؛
  • برای فرزندتان وقت بگذارید.

در ادامه در مورد هر کدام از این گزینه‌ها توضیحاتی را ارائه خواهیم داد:

کمک خواستن از فرزند:

گاهی کمک خواستن از فرزند این فرصت را به او می‌دهد تا توانایی خود را ثابت کند. از طرف دیگر کمک کردن، به او این حس را می‌دهد که فردی توانمند است و می‌تواند به دیگران کمک کند.

ابراز علاقه به فرزند:

کودکتان در هر سنی که باشد به ابراز علاقه شما نیاز دارند پس به او یادآوری کنید که دوستش دارید، او برای شما فردی بسیار ارزشمند است و یکی از مهم‌ترین افرادی است که در کنار خود دارید. این حس دوست داشتن از طرف پدر و مادر حسی است که همیشه برای فرزند اهمیت خواهد داشت.

حمایت بی‌قید و شرط:

از او و تصمیم‌‌های سازنده‌ای که می‌گیرد حمایت کنید. به فرزند خود بگویید که حامی او هستید و می‌تواند به شما تکیه کند. داشتن پشتیبان یکی از عواملی است که می‌تواند حس عزت نفس را تقویت کند.

تشویق او برای تلاش:

او را برای کوششی که می‌کند تشویق کنید نه برای اول شدن. به این ترتیب به او یاد می‌دهید که برای اهداف خود تلاش کند و اگر اول نشد حس سرشکستگی نداشته باشد.

افزایش عزت نفس در کودکان
کودکان را به تلاش بیشتر تشویق کنید.

او تلاش کردن را یاد خواهد گرفت و از آن به عنوان پشتکار دوران بزرگسالی استفاده خواهد کرد. افراد با عزت نفس بالا انگیزه و پشتکار بیشتری دارند.

کمک به حس استقلال:

در مورد برخی از مسائل روزانه و شخصی، به او حس مسئولیت بدهید. اجازه دهید تا امور محوله را خودش انجام دهد و اگر هم از شما کمک خواست آن کار را به صورتی انجام دهید که یاد بگیرد. از آن پس برخی امور را به فرزند بسپارید.

معرفی دستاوردها:

نقاشی، جوائز و دستاوردهای او را به دیوار اتاقش بزنید و آن را به افرادی مانند پدربزرگ و مادربزرگش نشان دهید تا فرزندتان حس کند که به او افتخار می‌کنید. از هر فرصتی برای نشان دادن توانایی‌های او استفاده کنید. تکرار این موفقیت‌ها حس عزت نفس فرزند را افزایش می‌دهد.

پیگیری علایق فرزند:

اگر فرزند شما به رشته ورزشی، هنری و هر زمینه سازنده دیگری علاقه داشت، پیگیر علایق او باشید. در صورت امکان به او کمک کنید که به دنبال علایق خود برود. در برخی موارد کودکان در ابتدای دوران جوانی به مراحل بالایی از علایق خود دست پیدا می‌کنند. این مورد ممکن است آینده شغلی او را نیز بهبود دهد.

برای فرزندتان وقت بگذارید:

گاهی نیاز است با فرزندتان وارد یک فعالیت مشترک شوید. مثلا یک ایده کاردستی، یا یک بازی فکری دو نفره می‌تواند ارتباط شما را با او تقویت کرده و حس تعلق و عزت نفس او را افزایش دهد.

چرا افزایش عزت نفس مهم است؟

عزت نفس یک توانمندی پایه‌ای برای شکوفایی و ارتقای توانایی‌های افراد در سنین مختلف است. ما در ادامه خواهیم گفت که چرا باید به فکر ارتقای عزت نفس فرزندان باشیم:

  1. کودک یا نوجوانی که عزت نفس بالایی دارد نسبت به نتایج تحصیلی و موفقیت خود امیدوارتر است.
  2. پیش از آزمون توانایی کنترل اضطراب بیشتری داشته و به خود مسلط است.
  3. در هنگامی که در برابر سایر همسالان و سایر دانش آموزان مدرسه قرار می‌گیرد، راحت‌تر می‌تواند توانایی خود را در زمینه‌های مختلف از جمله ورزش، شعر، سرود، داستان سرایی و… نشان دهد.
    فرزند کودک یا نوجوان می‌تواند بهترین خود باشد و استعدادها و توانایی‌های خود را شکوفا کند.
  4. عزت نفس بالا به فرزندتان کمک می‌کند که دوستان مناسب‌تری را برای خود انتخاب کند. همچنین با آن دوستان تعامل سازنده‌تری داشته باشد. انتخاب دوست اشتباه مخصوصا در دوره نوجوانی می‌تواند تاثیر بارزی روی مهارت تربیتی، آموزشی و آینده فرزندان داشته باشد.
  5. نوجوانانی که عزت نفس بالاتری دارند می‌توانند اهداف بهتری را برای خود انتخاب کرده و با انگیزه بیشتری برای رسیدن به آن تلاش کنند.
  6. در پایان مهم‌ترین علتی که می‌تواند عزت نفس را به یک فاکتور مهم تبدیل کند، این است که کودکان و نوجوانان با عزت نفس بالا در برابر فشارهای تحصیلی، ارتباط با دوستان، ارتباط با خانواده و… مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهند. در برابر اضطراب و انواع افسردگی مقاومت‌تراند و چالش‌های زندگی خود را با تسلط بیشتری حل می‌کنند.

دلایل فراوانی برای والدین وجود دارد تا افزایش عزت نفس را مهم بدانند. یکی از آن‌ها تاثیری است که عواقب عزت نفس پایین و آسیب‌های روانی ناشی از ضعف عزت نفس می‌تواند روی آینده فرزندان بگذارد.

رفتارهایی که عزت نفس کودکان را تخریب می کند

والدین گرامی باید بدانند برخی از رفتارها است که باعث تخریب عزت نفس کودکان می‌شود. گاهی ناخواسته توسط والدین انجام شده و سپس فراموش می‌شوند اما اثرات آن در کودک باقی می‌ماند. این رفتار‌ها شامل موارد زیر هستند:

  • لطفا درخواست فرزندتان را نادیده نگیرید.
  • اگر در جمع نظری داد، به طور جدی به نظر او گوش دهید.
  • اگر اشتباهی کرد، او را سرزنش نکنید. گاهی اولین انتخاب والدین در برخورد با خطاهای فرزندان، سرزنش است.
  • ناتوانی‌های او را مورد تمسخر قرار ندهید. او نیاز به آموزش دارد.
  • فرزندان گاهی نیاز به ابراز علاقه دارند حتی زمانی که فکر می‌کنید دیگر بزرگ شده‌اند.
  • معذرت خواهی را به او یاد دهید نه شرمنده بودن را.
  • فرزندتان را با دیگران مقایسه نکنید. شما مجاز هستید که او را با عملکرد خودش در گذشته مقایسه کنید.
  • او را به جدایی و تنها گذاشتن، تهدید نکنید. حرفی که از نظر شما شوخی به نظر می‌رسد ممکن است از نظر کودک یک تهدید جدی باشد.
  • کودکان فقط در موفقیت‌ها نیاز به تشویق ندارند. به او کمک کنید به بهانه‌های مختلف، موفقیت را تجربه کند.
  • قهر طولانی می‌تواند تاثیر جدی روی فرزند بگذارد. این عامل بسته به مدت زمان، سن و شرایط روانی فرزند متغیر است.
  • پیش از به دنیا آمدن کودک دوم، کودک اول باید آمادگی روانی کافی داشته باشد. پس از به دنیا آمدن هم باید به روحیات کودک اول توجه شود.
  • در جمع نقاط ضعف او را به دیگران نگویید.
  • بدون علاقه او از انتشار تصویرش در صفحات اجتماعی خودداری کنید.
  • دلیلی وجود ندارد که خاطرات کودکی فرزند نوجوان را که باعث خجالت وی می‌شود در جمع مطرح کنید. این مساله هنوز برای او اهمیت دارد. (مثل خاطره اولین روزی که به تنهایی دستشویی رفت یا گریه اولین روز مهدکودک)
افزایش عزت نفس کودک
رفتارهای نادرست باعث تخریب عزت نفس کودک می‌شود.

در ادامه از فرزند خود بخواهید تا اگر چیزی باعث رنج او می‌شود، به شما اطلاع دهد. هفتگی یا ماهانه وقتی را برای صحبت کردن با او کنار بگذارید و برای صحبت‌هایی که می‌کند، حتی ساده ارزش قائل شوید. در این صورت می‌توانید لیستی کامل از عواملی داشته باشید که می‌تواند روی عزت نفس فرزندتان تاثیر بگذارد.

نشانه‌ها عدم وجود عزت نفس در کودکان

در صورتی که نشانه‌های پایین را در فرزند خود یافتید نسبت به سلامت عزت نفس او شک کنید. اگر لازم بودن می‌توانید تکنیک‌های افزایش عزت نفس کودک را آموزش دیده و اجرا کنید؛ یا از کمک مشاور و متخصص امور کودکان استفاده کنید. این نشانه‌ها شامل موارد زیر هستند:

  1. زمانی که فرزندتان ظاهر یا عملکرد خود را با ناراحتی، با دیگران مقایسه می‌کند.
  2. زمانی که علائم کمال‌گرایی در او دیده می‌شود.
  3. وقتی که در انجام امور به خود سخت می‌گیرد.
  4. وقتی می‌گوید به اندازه کافی خوب نیست یا توانایی کافی ندارد.
  5. زمانی که خود را ضعیف‌تر از سایر همسالان می‌داند یا وقتی خود را از قبل یک شکست خورده می‌داند.
  6. وقتی وارد بازی‌های رقابتی و مسابقه‌ای مثل فوتبال نمی‌شود؛ زیرا از شکست می‌ترسد.
  7. زمانی که هیچ موفقیتی در گذشته و حال خود نمی‌بیند.
  8. وقتی شکست‌های خود را بیش از حد بزرگ نشان می‌دهد.

این کودک احتمالا در تصمیم گیری و انتخاب دچار مشکل می‌شود. پس وقتی به خرید میروید، بگذارید تا حد ممکن او وسایل شخصی خود را انتخاب کند. اگر در زمینه‌ای حس می‌کنید صلاح خود را نمی‌داند یا آن ابزار کمی حالت تخصصی دارند، می‌توانید چندین گزینه که مناسب او است را نشان دهید تا یکی از آن‌ها را انتخاب کند. اگر کودک شما دانش آموز است می‌توانید مقاله آموزش عزت نفس به دانش آموزان را مطالعه کنید.

آنچه که از مقاله روش های افزایش عزت نفس در کودکان آموختیم:

در مقاله روش های افزایش عزت نفس در کودکان آموختیم که ابتدا در مورد اهمیت عزت نفس صحبت کردیم، سپس رفتارهای رایجی را برشمردیم که می‌توانستند عزت نفس فرزندان را تخریب کنند. برای تشخیص اینکه آیا فرزندانمان عزت نفس پایینی دارند یا خیر، علائمی را معرفی کردیم. این علائم شامل: سرزنش خود، حس کمالگرایی ضعیف دانستن خود، کوچک شمردن توانایی‌های خود و… بودند. در پایان راهکارهایی را ارائه دادیم که با کمک آنها بتوانید عزت نفس فرزند خود را بالا ببرید.

پادکست صوتی این مطلب

مقالات مرتبط

شبکه‌های اجتماعی

مقالات مرتبط با این مقاله

نمی‌دانید چه مشکلی دارید؟ و یا چه روانشناس و رویکردی مناسب شماست؟

فرم زیر را پر کنید تا شما را راهنمایی کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *